Leegstand; de Romeinen zijn het schuld

Leegstand van winkelpanden; het blijft een plaag, die ons ook ten tijde van deze heerlijke financiële opleving, achtervolgt en teistert. Talloze creatieve initiatieven pleisteren tijdelijk urbane wonden, en het bijna chirurgisch ingrijpen van stedenbouwkundigen gebeurt steeds zonder garanties. Binnen ons buro leeft deze discussie een eigen leven, en misschien wel toekomst. Tijd om onze gedachtenspinsels met jullie te delen. 

Pessimistisch
Ik wil niet meteen te pessimistisch uit de hoek komen, maar let’s face it: de fysieke winkel is dood. Of thans,.. achterhaald, anno nu. Want als een product in mijn beeldscherm past, dan hoort het niet meer thuis achter een winkelruit. Online was het nog nooit zo crowded – en de talloze busjes, bakfietsen en cargosteps met online ingekochte goederen bewegen zich vrolijk door onze woonwijken.

 Waar een online shop ooit als additief gezien werd op een bestaande winkel. Blijkt het nu andersom; enkel de grote online shops kunnen het zich veroorloven om ook fysiek aanwezig te zijn in de winkelstraat. En nog steeds puur omwille van marketing doeleinden – want de grootste stroom goederen loopt ook daar via de wifi naar buiten.

Winkelstraat(.nl)
Is dit dan het einde van de winkels, zoals we die kennen? Moeten we massaal winkelruiten dichttimmeren om er drive-in-woningen van te maken? Of plakken we ze allemaal af met goed geïllustreerde wishfull invullingen om de verhuurbaarheid te optimaliseren? Waardoor we straks enkel nog door een prentenboek lopen, in plaats van een winkelstraat. Als het überhaupt nog zo heten mag “winkelstraat” … zoals het gelijknamige platform online.

De Romeinen zijn de schuldigen
Tijd om rigoureus om-te-denken, want volgens ons is de toekomst vele malen rooskleuriger; hiervoor moeten we wel even terug in de tijd; waarin Romeinse stadscentra ontstonden op belangrijke kruisingen van wegen. Op cruciale punten rees vraag naar ambachtsmensen om te voorzien in allerlei vakwerk. En die vakmensen hadden weer materialen nodig, en voedsel, en bier, en artsen en….. zie daar (ietwat gechargeerd) een epicentrum van handel van diensten en goederen. Als kiem van wat ooit een stad zou kunnen worden, op een punt waar je toch altijd al doorheen moest.

Traffic
Echter heeft ons wegennet zich inmiddels ietwat gemoderniseerd, en potentiele klanten worden liefst óm de stad geleid – in plaats van er dwars doorheen. Waardoor er letterlijk minder traffic door de inmiddels autovrije stadscentra vloeit. 

 

Urge
En naast de feitelijke omleiding, is er ook geen noodzaak meer om dit Romeinse snijpunt aan te doen. Het punt waar jij je informatie vandaan haalt, je inspiratie, en je boodschappen heeft zich verplaatst naar een online wereld. 
Met hetzelfde gemak maak je je vriendinnen deelgenoot van je winkelmandje en kijk je naar andermans testvideo’s voordat je een grote aankoop doet. De “urge” om naar die stad te gaan komt daarmee te vervallen.

 

Sociale interactie
Wat rest is enkel nog een sociale component. Simpelweg omdat wij als mensen behoefte hebben aan andere mensen, nieuwe mensen, interessante mensen, maar vooral mensen die iets voor je kunnen betekenen. Dat kan zijn de kapper, of de bakker. Maar ook de kastelein en de hotelier hebben een rol in die wereld. De gemiddelde verkoper van pakken doet het minder goed – tenzij deze persoon weer een stukje ambacht inbrengt, of kennis, of wellicht wil je juist daar gezien worden. En dat geldt ook voor een boekhandelaar – als hij iets toe kan voegen dat bol.com niet kan – is er sprake van bestaansrecht. 

 

Meer mensen
Daarnaast proef ik een behoefte aan een stukje echtheid; een handdruk, een gesprek, verwondering, een glimlach naar een onbekende of gewoon een koud biertje in de zon. De stadscentra van morgen mogen een meer hedonistisch karakter krijgen. En daarin is minder plek voor winkels - maar meer voor mensen. Minder plek voor ketens – maar juist wel weer voor kleinschalige ambacht. En minder ruimte voor concurrenten van hetzelfde, en juist weer meer plekken om zelf te ontdekken.  En misschien is dit dan ook de plek waarin we even offline kunnen zijn, en echte connecties maken met mensen.  En ik zal je dit vertellen – hier wil ik wonen ook! En mijn kinderen naar school sturen, en een babbeltje maken met die leuke kinderjuf van groep 6, en de bakker kennen van instagram, maar ook gewoon omdat mijn kinderen daar kakelvers brood gaan kopen op zondagochtend. 

 

Kansen
Vergeef me mijn enthousiasme, maar als ik dan mijn denkbeeldige straat in kijk, hebben de grote supermarkten en winkelketens plaats gemaakt voor een schare aan lokale ondernemers; een-bewegingswetenschapper-die-hoogstpersoonlijk-sportschoenen-print, een-kluswinkel-voor linkshandige-papa’s, een messen-en-scharen-slijper, een plek waar mijn bejaarde oma kan wonen (incluis die na-schoolse opvang waarin zij wanneer ze maar wil mag meehelpen), een take-away-voor-gewoon-warm-eten , een hondenuitlaat-dienst-waar-je-ook-altijd-je reservesleutel-kan-ophalen-als-je-je-wederom-eens-buitengesloten-bevindt, een 3d-printshop-voor-onbestelbare-onderdelen-van-je-maxi-cosi, een ophaal-en-retourwinkel-met-eigen-kleedhokje, een IT’er die mijn data voor de zoveelste keer kan redden. Een glaszetter voor iPhones. Een aannemer wiens boormachine ik mag leasen – of waar ik ook gewoon mag aanbellen omdat ik een gaatje in mijn muur wil kopen… Stuk voor stuk mensen die iets voor me kunnen betekenen. 

 ….Ik geloof – als ik een beetje tussen mijn oogharen door kijk - dat dat zomaar wel zou kunnen in die leegstand van vandaag.

 

interAlter.
interalter is een over-enthousiast interieurarchitecten buro uit het zuiden van ons land. We werken met en voor ondernemers aan hun visie en dromen. We realiseren wonderbaarlijke projecten, zoeken creatieve oplossing en zetten ons duurzaam in voor een continu veranderende maatschappij.