Verbouwen. Hoe doe je dat?

Onlangs zei een opdrachtgever me iets tegen over de start van haar verbouwing dat voor velen herkenbaar zal zijn…

“Ik was vooral zenuwachtig omdat ik het proces niet begreep. En eerlijk gezegd had ik het gevoel dat ik niet serieus genomen zou worden of zelfs opgelicht kon worden.

Ik was bang dat we ergens in geduwd zouden worden waar we helemaal niet achter stonden. Of dat we simpelweg niet eens wisten wat we eigenlijk wilden.

Ik heb waarschijnlijk een jaar lang met calqueerpapier over onze plattegrond gezeten, om uit te puzzelen hoe de indeling zou moeten worden.

En ik dacht dat verbouwen vooral dát was: het uittekenen van de plattegrond.”

Dat is precies waar veel mensen beginnen. Je gaat tekenen, inspiratie verzamelen, schuiven met indelingen, proberen het kloppend te krijgen — omdat het voelt als de meest logische stap vooruit.

En even voelt dat ook zo. Productief. Alsof je voortgang maakt.

Maar wat de opdrachtgever ontdekte — en wat ik keer op keer zie — is dat een plattegrond op zichzelf geen helderheid creëert.

Sterker nog: als je daar te vroeg je focus legt, blijf je rondjes draaien. Omdat de échte vragen nog niet zijn gesteld.

Die zitten onder de tekening. Vragen zoals:

/   Met wie begin je eigenlijk, en hoe weet je dat dat de juiste partij is?

/   In welke volgorde moeten dingen echt gebeuren, zodat je later niet terug hoeft?

/   Hoe neem je beslissingen die passen bij wat jij wilt, in plaats van te reageren op wat anderen voorstellen?

En dat alles terwijl je op het punt staat om serieus geld te investeren in iets wat je waarschijnlijk nog nooit eerder hebt gedaan.

Dus ja — logisch dat het overweldigend voelt.

Wat het verschil maakt, is een stap terug doen. Niet langer proberen de indeling op te lossen, maar eerst kennis opbouwen voordat je muren gaat bouwen.

Want zodra je die helderheid hebt, wordt de plattegrond geen zoektocht meer… maar een logisch resultaat van beter denken.

Sta je aan het begin van je project? Of zit je er middenin en voelt het alsof je vastloopt? Begin dan hier:

1. Stel jezelf de vraag: “Wat wil ik eigenlijk bereiken met dit project?”
Niet in termen van ruimtes of afwerkingen, maar in hoe dit huis jouw leven ondersteunt. Jouw doelen. Jouw manier van leven.

2. Begin met het schrijven van je Design Brief.
Hier vertaal je die ideeën naar richting. Je bepaalt hoe je woning moet voelen en functioneren, en legt een fundament onder alle keuzes die nog komen.

Dit zijn vroege stappen. Vaak overgeslagen. Maar ze bepalen alles wat daarna volgt.

Ik hoop dat je er iets aan hebt. Als je er niet uitkomt, weet je me te vinden…

Met hartelijke groet,

Je bondgenoot

Gebruik deze vier basisprincipes om ook jouw verbouwing toekomstbestendig te maken.

De vraag over welke materialen wél nog gebruikt kunnen worden, komt steeds vaker ter tafel tijdens het ontwerpproces. Met verschillende reacties tot gevolg. Want hoe kun jij nu invloed hebben op de complete destructie van onze planeet!? Tot voor kort werd het onderwerp makkelijk weggebonjourd met een “dat-valt-allemaal-wel-mee-attitude” of de “het-is-al-duur-genoeg-blik” . Enfin, in beide gevallen een kansloze exercitie voor Moeder-aarde. Totdat bleek dat “ecologisch bouwen” ook gewoon een stijl is; eureka! Waarom bedacht ik dat niet zelf! Groene daken, leemstuc, schapenwol-isolatie en beton-gemaakt-van-gedroogde-koeienpoep; het kan ons allemaal niet natuurlijk genoeg zijn (en het ziet er ook nog eens lekker stijlvol uit).

Om eerlijk te zijn beoordelen de meeste van onze opdrachtgevers hun materiaalkeuzen nog steeds op basis van esthetiek en prijs. Tot nu toe vraagt nog helemaal niemand expliciet waarvan een materiaal nu precies gemaakt is. Of we daarmee een regenwoud de vernieling in helpen, kinderarbeid promoten of het oppervlaktewater vervuilen. Toch begrijpt iedereen waarom ik bepaalde stoffen niet in mijn bibliotheek wil hebben als ik ze dat uitleg. Maar het maken van die keuzen leidde tot behoorlijk wat discussie onderling. Samen met duurzaamheids-expert Marjon Heutmekers Olijve (www.Olijfgroen.com) ontrafelden wij hoe die selectie nu eigenlijk tot stand komt. Welke ethische grenzen we liever niet opzochten en vooral waar wij (en mijn opdrachtgevers) wel blij van werden. Uiteindelijk is dit samen te vatten op basis van vier principes;

1. Lokaal oogsten Dit geldt zowel voor materialen als voor diensten. Er is zoveel moois te krijgen in de buurt, als je maar weet waar je het zoeken moet. Dat betekent: laptop uit en vraag rond in de buurt! Zo ontdekten wij verschillende ecologische bouwmarkten, kun je natuurlijke pigmenten laten mengen voor je muurverf en is schitterend kaphout uit lokale bossen prima te verduurzamen voor buitengebruik. Lokale ambachtsmensen, maar ook de plaatselijke industrie helpen je graag en jij helpt daarmee weer de lokale economie. Prima deal!

2. Milieu schade beperken (of zelfs omkeren) Makkelijker gezegd dan gedaan natuurlijk, want bij iedere steen die ik omkeer blijk ik het “milieu” te schaden. Toch willen we bouwen, veranderen, slopen en weer nieuwe plannen maken. En liefst zonder dat ik bij iedere gram cement moet uitrekenen hoeveel bomen ik nu retour planten moet, of welk goede doel ik in de vorm van een eco-aflaat sponsoren mag. Het belangrijkste is dat we beseffen dat we het gebruikte materiaal lenen van onze aardkloot. Dat wil dus zeggen dat het op een bepaald moment ook weer teruggegeven moet worden. En liefst net zo zuiver als dat ik het zelf geleend heb. Daarom vermijden wij complex samengestelde materialen. Ook al kunnen die technisch gezien wel weer in elementen uit elkaar gehaald worden. Blijkt die kans in de praktijk klein, kostbaar en staat ze geheel buiten mijn invloed vandaag de dag. Daarmee maak je een potentieel duurzame materiaalkringloop onmogelijk. Ons credo: hou het eenvoudig en kies niet voor onmogelijke retourconstructies die afhankelijk zijn van het ecologisch geweten van de sloper.

3. Gezond voor de mens Dit is tweeledig en gaat enerzijds over mensenrechten. En anderzijds over de fysieke gezondheid van de mens in het algemeen. Ik wil geen materiaal voorschrijven waar een ander mogelijk ziek van worden kan. Niet direct in het gebruik, bij de verwerking of bij de sloop. Maar ook niet indirect, door bijvoorbeeld omstreden productiemethoden, vervuiling van oppervlaktewater of de luchtkwaliteit.

4. Gezond voor de portemonnee De spreekwoordelijke spagaat met dit soort verantwoorde keuzes, is dat het uiteindelijke effect van die keuze niet het probleem is van degene die nú beslist. En dat geeft haar weinig prioriteit vanuit een puur objectieve financiële analyse. We kunnen immers goedkoper bouwen - en geef toe - het is al duur genoeg. Daarmee kom ik direct op het belangrijkste deel van deze exercitie. Want alle goede bedoelingen in het begin van een project kunnen zomaar van tafel geveegd worden in de aanbestedingsfase. Door vooraf ook op prijs te selecteren kunnen we dat tegengaan. Binnen budget blijven denken is key in het land van materiaalkeuzes.

Dus wil jij ook stijlvol toekomstbestendig verbouwen en inrichten? Zoek dan lokaal en kies gezond voor aarde, mens en portemonnee. Mocht je dat lastig vinden en wil je onafhankelijk advies (want wij verkopen immers geen materiaal) dan kun je geheel vrijblijvend onze bibliotheek bezoeken. Dat kost niets, we verplichten je tot niets en je doet gegarandeerd een hoop inspiratie op. Maak wel even een afspraak om zeker te zijn dat je binnen kunt. Succes en wellicht tot snel!